Follow by Email

sobota, 9 sierpnia 2014

Niegodność dziedziczenia a wydziedziczenie (cz. I wydziedziczenie)

W prawie spadkowym regulowane są dwie instytucje z którymi każdy spadkodawca winien się zapoznać, aby świadomie podejmować decyzje majątkowe na wypadek śmierci.
Pierwsza z nich o której warto pamiętać to wydziedziczenie.
Jest to instytucja, która w skutkach powoduje, iż uprawniony do zachowku (zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału, przy czym jest to określone roszczenie pieniężne art. 991 § 1 kc), zachowku nie otrzyma.
Przykład:
Spadkodawcą jest ojciec mający dwóch dorosłych zdrowych synów, jednemu z nich w formie testamentu zapisał cały swój majątek. Drugi syn został całkowicie w testamencie pominięty. Co do zasady przysługiwać mu będzie roszczenie pieniężne (zachowek) od drugiego brata równy 1/4 wartości spadku (1/2 taki udział miałby, gdyby testamentu nie było i w grę wchodziło dziedziczenie ustawowe x 1/2 art. 991 § 1kc ).
Chcą pozbawić drugiego syna zachowku ojciec w naszym przykładzie może wydziedziczyć syna a więc pozbawić go prawa do zachowku. Aby to skutecznie uczynić winien to zrobić w ważnym testamencie (najpewniej jest uczynić testament w formie aktu notarialnego).
Przyczyny wydziedziczenia jasno określa art. 1008 kc, który stanowi, iż uprawniony do zachowku zostaje jego pozbawiony, jeżeli:
a/. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
b/. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
c/. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Ważna uwaga przyczyna wydziedziczenia musi być zarówno prawdziwa (tę kwestię będzie badał są w sprawie o zachowek) oraz musi być wyraźnie wynikać z testamentu. Musi zostać wskazana w taki sposób, aby przynajmniej w drodze wykładni można było ustalić, która z przyczyn wymienionych w art. 1008 wystąpiła w konkretnym przypadku. Podstawę wydziedziczenia może stanowić jedynie przyczyna przewidziana ustawą (tak też wyrok SN z 23 czerwca 1998 r., III CKN 561/97, LexisNexis nr 2111053). Jak wynika z orzeczeń sądów powszechnych oraz SN nie wystarczy samo powołanie się na literalne brzmienie art. 1008 kc należy opisowo wskazać na czym ta przyczyna w konkretny przypadku polega. Przykład: Wydziedziczam mojego syna Artura Kwiatkowskiego urodzonego 10.02.1983 roku w Warszawie, PESEL 8302109803, gdyż nie dopełnia on względem mnie obowiązków rodzinnych tj. od roku 2008 nie interesuje się moim stanem zdrowia, nie pomaga mi w żaden sposób, nie utrzymuje żadnych kontaktów ze mną pomimo wielokrotnych prób nawiązania ich z mojej strony. Przy czym w dużej mierze wynika to stąd, iż mój syn jest alkoholikiem a pod wpływem alkoholu przed rokiem 2008 dopuszczał się wobec mnie rękoczynów.
Zwracam uwagę, iż przyczyny wydziedziczenia muszą mieć charakter uporczywy, jednorazowe zachowanie czy krótkotrwałe stany nie stanowią przyczyny wydziedziczenia. Na koniec wypada dodać, iż przebaczenie niweczy skutki wydziedziczenia (art. 1010 § 1 kc).
Radca prawny Adrian Goska, prawnik zarządzający Kancelarie Radców Prawnych Goska&Gortat
artykuł opublikowano także: na stronach infor.pl

http://www.infor.pl/prawo/spadki/postepowanie-spadkowe/696645,Wydziedziczenie-czyli-pozbawienie-zachowku.html

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz